over-het-geheim-van-de-sits_header
interview-heritage

Over het geheim van de sits

Shantie Singh in gesprek met Madelief Hohé in het Gemeentemuseum Den Haag over de ontsluiering van de sits

Over het geheim van de sits

Shantie Singh

Shantie Singh in gesprek met Madelief Hohé in het Gemeentemuseum Den Haag over de ontsluiering van de sits

Hoe vaak heb ik niet gestaard naar de kleding uit mijn moeders koffer waarmee ze jaren geleden de oceaan overvloog om een nieuw leven te beginnen in Nederland? Gefascineerd was ik door de waarde en historie ervan. Als kleding eens kon vertellen! Kleding ‘ziet en voelt alles, maakt alles mee wat de drager beleeft’. Mode heeft mijn aanhoudende interesse. Kleding vertelt veel over de tijdgeest.

Ik was dan ook verheugd toen ik door het Indian Film Festival The Hague werd gevraagd om een stukje te schrijven over mijn ontmoeting met Madelief Hohé, sinds 2003 mode-conservator bij het Gemeentemuseum Den Haag. Ook zij is erdoor gegrepen: “Mode is een heel fijn instrument. Het vertelt wat er in de maatschappij gebeurt. Wanneer kon je als vrouw bijvoorbeeld een broek gaan dragen? En er zit aan kleding uiteraard ook een hele mooie esthetische kant aan.”

gM.-sits-II gM.-sits-I Madelief-en-Indiase-sits-in-Dieren-Rijk-Gemeentemuseum-II

Kledingstukken kunnen een historisch mysterie met zich meedragen. Hohé toont me als illustratie hiervan de sits uit de 18e eeuw. In het Gemeentemuseum tentoongesteld in de vorm van een jak en rok, gedrapeerd om een paspop. Sits-stoffen zijn afkomstig uit India en in dit geval gemaakt van hand geschilderd katoen. Op de getoonde sits staan motieven met dieren afgebeeld in frisse, heldere kleuren. Abstracte motieven komen ook voor, of afbeeldingen waarop mensen te zien zijn.

Al kijkend naar het kledingstuk hoor je – met wat verbeelding – de echo’s van stemmen uit de 18e eeuw. Wie deze kleding specifiek heeft gedragen, is niet meer te achterhalen. Wel is Hohé er zeker van dat het ontzettend leuk moet zijn geweest om in zoiets moois rond te lopen. “Ik denk dat het met veel plezier gedragen is.”

Ook in het West-Europa van de 18e eeuw was status voor de elite heel belangrijk. Je toonde (ook toen al) wie je was aan de hand van je kleding. De Indiase sits was erg geliefd en kostbaar. Dit vloeide voort uit de Nederlandse handelscontacten. Men vond het interessant om exotische stoffen te dragen en verhandelen. Dit was niet overal zo. In Frankrijk bijvoorbeeld werd de eigen zijde-industrie beschermd en ging de deur juist op slot voor wat van buiten kwam. Een nieuwe partij sits werd breed aangekondigd in de krant. De trendsetters van toen waren de VOC-handelaars die terugkwamen met alle nieuwe textiel. De specifieke Indiase sits-stof werd echt gemaakt voor de West-Europese markt als handelsproduct. In India werd het niet gedragen, in tegenstelling tot Nederland waar het enorm populair werd. Mensen lieten zich er zelfs in portretteren. Katoen was prettig te dragen voor zowel vrouwen, mannen als voor kinderen omdat het wasbaar is. Zijde kan je eigenlijk niet wassen.

Hohé: “We hebben ook een paar jakken van katoen die met wol gevoerd zijn. Eigenlijk heel onlogisch, maar het was zo modieus dat mensen het ook in een kouder jaargetijde wilden dragen.”

De sits kent door de tijd heen verschillende dragers. Vóór de Franse revolutie was mode echt alleen voor de elite. Na de revolutie raakte het breder verspreid onder de bevolking. Na de 19e eeuw is sits niet echt meer in de mode, maar maakt het verrassend genoeg steeds meer onderdeel uit van Hollandse streekdracht.

Op het moment maakt sits een comeback door in de high fashion. Op zoek naar inspiratie verwerkt het ontwerpersduo Viktor & Rolf sits-motieven in nieuwe designs. Ook het merk Oilily is dol op de bonte stoffen.

Toch is de oorsprong van de sits op de achtergrond geraakt. Het bijzondere van sits is dat het ooit via de handel vanuit India in Nederland is terecht gekomen, om hier zo in te burgeren dat het zelfs folklore is geworden. Sits-motieven worden door velen gezien als typisch Nederlands.

Hohé: “Net zoals de tulp ook niet Nederlands is, maar inmiddels lang en breed met Nederland geassocieerd, hebben we ons de sits eigen gemaakt. Maar het is juist zo interessant om de echte bron te kennen. De sits illustreren de verwevenheid van de Nederlandse en Indiase geschiedenis en vormen daarmee een mooie brug tussen Nederland en India.

Mode is een krachtige kunstvorm. Het is creativiteit, beweging, vorm en verhaal in één. Individueel maar ook grensverleggend. Mode wil gezien worden. Het toont wie we zijn of in ieder geval welke versie we van onszelf willen delen met de buitenwereld. De geschiedenis van de sits illustreert dit perfect met haar vele soorten dragers. Van het mooiste voor de elite, tot aan klederdracht, en uiteindelijk weer high fashion. Eén ding is zeker: voor de sits is het universele mode-verhaal nog lang niet uitverteld.

 


Madelief-en-Indiase-sits-in-Dieren-Rijk-GemeentemuseumOver Madelief Hohé

Madelief Hohé heeft in Leiden kunstgeschiedenis gestudeerd met een specialisatie in mode. Sinds 2003 is zij conservator mode in het Gemeentemuseum Den Haag en is mede-verantwoordelijk voor talloze tentoonstellingen.

 

 

 


Over Shantie Singh

Shantie Singh is schrijver, columnist en bestuurskundige. In 2014 verscheen haar debuutroman Vervoering bij uitgeverij De Geus. Haar stukken verschijnen regelmatig in verschillende dagbladen.

Related

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *